नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा सूचीकृत कम्पनीहरूले गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को नाफाबाट शेयर धनीलाई लाभांश वितरण गर्ने क्रम बढाएका छन्। असोजको अन्तिम सातासम्म सार्वजनिक विवरणअनुसार सूचीकृत कम्पनी तथा सामूहिक लगानी कोष गरी ६२ संस्थाले लाभांश वा प्रतिफल घोषणा गरेका छन्।
घोषित लाभांशमध्ये उत्पादनमूलक क्षेत्रको रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सले सबैभन्दा बढी ३० प्रतिशत नगद लाभांश प्रस्ताव गरेको छ। जलविद्युत् क्षेत्रको माउन्टेन इनर्जी नेपाल र उत्पादनमूलक क्षेत्रको नेपाल ल्युब आयलले पनि करिब २१.०५ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेका छन्।
रिलायन्स स्पिनिङको लाभांश सबैभन्दा बढी
लाभांश घोषणा गरेका संस्थामध्ये रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सको ३० प्रतिशत नगद लाभांश सबैभन्दा उच्च छ। त्यसपछि माउन्टेन इनर्जी नेपाल र नेपाल ल्युब आयलले समान करिब २१.०५ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेका छन्।
त्यस्तै, सिद्धार्थ बैङ्क, गरिमा विकास बैङ्क र मञ्जुश्री फाइनान्सले २० प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेका छन्। कुथेली बुखरी स्मल हाइड्रोपावरले करिब १८.९५ प्रतिशत तथा साइन रेसुङ्गा डेभलपमेन्ट बैङ्कले १६ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेका छन्।
नबिल बैङ्कले १५.८ प्रतिशत र एभरेस्ट बैङ्कले १५ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेका छन्। यी लाभांशमा कम्पनीअनुसार बोनस सेयर र नगद लाभांशको अनुपात फरक रहेको छ।
लाभांश घोषणा गर्नेमा जलविद्युत् कम्पनी धेरै
लाभांश घोषणा गर्ने कम्पनीको सङ्ख्याका आधारमा जलविद्युत् क्षेत्र अगाडि देखिएको छ। सार्वजनिक विवरणअनुसार यस क्षेत्रका २२ कम्पनीले लाभांश घोषणा गरेका छन्।
जलविद्युत् क्षेत्रका माउन्टेन इनर्जी नेपालले करिब २१.०५ प्रतिशत र कुथेली बुखरी स्मल हाइड्रोपावरले करिब १८.९५ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेका छन्। सुपर मादी हाइड्रोपावर र मिड सोलु हाइड्रोपावरले पनि करिब १५.७९ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेका छन्।
जलविद्युत् क्षेत्रपछि वाणिज्य बैङ्क, विकास बैङ्क, वित्त कम्पनी, उत्पादन तथा प्रशोधन, होटेल तथा पर्यटन र लघुवित्त क्षेत्रका कम्पनीले लाभांश प्रस्ताव गरेका छन्। यस तथ्याङ्कमा सामूहिक लगानी कोषले इकाई धनीका लागि घोषणा गरेको प्रतिफलसमेत समावेश छ।
यद्यपि, लाभांश घोषणा गर्ने कम्पनीको सङ्ख्या बढी हुँदैमा उक्त क्षेत्रको औसत लाभांश दर पनि उच्च हुन्छ भन्ने हुँदैन।
बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाको लाभांश
बैङ्किङ क्षेत्रतर्फ सिद्धार्थ बैङ्कले २० प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेको छ। नबिल बैङ्कले ५ प्रतिशत बोनस सेयर र १०.८ प्रतिशत नगद लाभांश गरी कुल १५.८ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेको छ। एभरेस्ट बैङ्कले ५ प्रतिशत बोनस सेयर र १० प्रतिशत नगद लाभांश गरी कुल १५ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेको छ भने सानिमा बैङ्कले १० प्रतिशत नगद लाभांश घोषणा गरेको छ।
विकास बैङ्कमध्ये गरिमा विकास बैङ्कले २० प्रतिशत र कामना सेवा विकास बैङ्कले १५ प्रतिशत नगद लाभांश प्रस्ताव गरेका छन्। साइन रेसुङ्गा डेभलपमेन्ट बैङ्कले १० प्रतिशत बोनस सेयर र ६ प्रतिशत नगद गरी कुल १६ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेको छ। साङ्ग्रिला डेभलपमेन्ट बैङ्कले १०.५२६ प्रतिशत र मितेरी डेभलपमेन्ट बैङ्कले ११ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेका छन्।
वित्त कम्पनीमध्ये मञ्जुश्री फाइनान्सले ५ प्रतिशत बोनस सेयर र १५ प्रतिशत नगद लाभांश गरी कुल २० प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेको छ।
लघुवित्त क्षेत्रमा भने लाभांश घोषणा गर्ने संस्थाको सङ्ख्या तुलनात्मक रूपमा कम देखिएको छ। फर्स्ट माइक्रोफाइनान्सले करिब ११.०५ प्रतिशत नगद लाभांश प्रस्ताव गरेको छ भने गुराँस लघुवित्त र ग्लोबल आइएमई लघुवित्तले पनि लाभांश घोषणा गरेका छन्।
सामूहिक लगानी कोषबाट पनि प्रतिफल घोषणा
सूचीकृत कम्पनीसँगै सामूहिक लगानी कोषहरूले पनि इकाई धनीका लागि प्रतिफल घोषणा गरेका छन्। राष्ट्रिय वाणिज्य बैङ्क म्युचुअल फन्ड–१ ले २० प्रतिशत नगद प्रतिफल प्रस्ताव गरेको छ। हिमालयन ८०–२० ले १५ प्रतिशत प्रतिफल घोषणा गरेको छ।
त्यस्तै, नबिल ब्यालेन्स्ड फन्ड–२ र नबिल ब्यालेन्स्ड फन्ड–३ ले समान १३ प्रतिशत प्रतिफल प्रस्ताव गरेका छन्। प्रभु स्मार्ट फन्ड र प्रभु सेलेक्ट फन्डले समान १२ प्रतिशत प्रतिफल घोषणा गरेका छन् भने ग्लोबल आइएमई ब्यालेन्स्ड फन्ड–१ ले पनि १२ प्रतिशत प्रतिफल प्रस्ताव गरेको छ।
लाभांश घोषणा गरेका कम्पनी तथा सामूहिक लगानी कोषको सङ्ख्या बढेसँगै लगानीकर्ताले आफ्नो लगानीबाट प्राप्त हुन सक्ने प्रतिफलको आकलन गर्ने अवसर पाएका छन्। यद्यपि, घोषित लाभांश प्राप्त गर्न सम्बन्धित संस्थाले तोकेको बुक क्लोज मिति, सेयर स्वामित्वको योग्यता तथा अन्य आवश्यक सर्त पूरा भएको हुनुपर्छ।
